Elektrikli araçlar, çevre dostu ulaşımın ve enerji dönüşümünün en önemli unsurlarından biri olarak her geçen gün hayatımızda daha fazla yer almaktadır. Ülkemizde elektrikli araç sayısındaki hızlı artış sevindirici olmakla birlikte, bu dönüşümün güvenli ve sürdürülebilir şekilde ilerleyebilmesi için elektrik altyapısının da aynı hızla planlanması ve güçlendirilmesi gerekmektedir.
BİRLİKTE EMO Platformu olarak yaptığımız teknik değerlendirmeler, özellikle mevcut bina elektrik tesisatları ile şehirlerin elektrik dağıtım altyapılarının gelecekte önemli risklerle karşı karşıya kalabileceğini göstermektedir.
ESKİ YAPILAR, YENİ YÜKLERİ TAŞIMAKTA ZORLANABİLİR
Bugün kullanılan apartman ve site elektrik tesisatlarının önemli bir bölümü, 20-30 yıl önceki tüketim alışkanlıklarına göre projelendirilmiştir. O yıllarda bir evde aynı anda birden fazla klima, yüksek güçlü elektrikli cihazlar ve elektrikli araç şarj sistemlerinin birlikte çalışacağı öngörülmemiştir.
Günümüzde ise birçok konutta iki, üç hatta daha fazla klima kullanılmakta; buna ilave olarak elektrikli araç şarj yükleri de bina tesisatlarına eklenmektedir.
Bu plansız yük artışı;
Bina içi kabloların aşırı ısınmasına, Ana panoların kapasitesinin zorlanmasına, Sigorta ve koruma sistemlerinin sürekli sınır değerlerde çalışmasına, Elektrik tesisatının ömrünün kısalmasına, Yangın riskinin artmasınaneden olabilecek önemli bir süreçtir.
PİK TÜKETİM SAATLERİ YENİ RİSKLER OLUŞTURUYOR
Elektrikli araçların büyük bölümü, kullanıcıların işten döndüğü akşam saatlerinde şarj edilmektedir. Aynı saatlerde klimalar, elektrikli ev aletleri ve diğer yüksek güçlü cihazların da yoğun olarak kullanılması, dağıtım şebekeleri üzerinde ilave yük oluşturmaktadır.
Gerekli planlamalar yapılmadığı takdirde;
Gerilim düşüşleri, Trafo ve hatlarda aşırı yüklenmeler, Enerji kalitesinde bozulmalar, Bölgesel arızalar, Elektrik kesintilerigibi sorunların yaşanma riski artacaktır.
SEYYAR KABLO İLE ARAÇ ŞARJI GÜVENLİ DEĞİLDİR
Son dönemde apartmanlarda ve sitelerde balkonlardan veya pencerelerden uzatılan seyyar uzatma kabloları ile elektrikli araçların şarj edilmeye çalışıldığı görülmektedir.
Bu uygulama;
Kabloların aşırı ısınmasına, Prizlerin yanmasına, Kısa devre oluşmasına, Elektrik çarpması riskine, Yangın tehlikesine, Ortak yaşam alanlarında can ve mal güvenliği risklerineneden olabilmektedir.
Ev tipi prizler ve uzatma kabloları, elektrikli araçların uzun süreli ve yüksek akımlı şarj yükleri için tasarlanmamıştır.
BUGÜNDEN PLANLAMA YAPILMALIDIR
Elektrikli araçların yaygınlaşması yalnızca bireysel kullanıcıların değil; belediyelerin, elektrik dağıtım şirketlerinin, EPDK'nın, ilgili bakanlıkların, yapı sektörünün ve apartman yönetimlerinin de ortak sorumluluğudur.
Yeni yapılacak yapılarda elektrikli araç şarj altyapısı proje aşamasında planlanmalı; mevcut yapı stokunun ise teknik analizlerle değerlendirilerek ihtiyaç duyulan güçlendirmeler zamanında gerçekleştirilmelidir.
ÇAĞRIMIZDIR
Elektrikli araçlar geleceğimizdir. Ancak bu geleceğin güvenli olması; güçlü elektrik altyapısı, bilimsel planlama ve mühendislik ilkelerine bağlı uygulamalarla mümkündür.
BİRLİKTE EMO Platformu olarak;
Elektrik altyapısının geleceğin yüklerine göre güçlendirilmesini, Şarj sistemlerinin yalnızca mühendislik hizmeti alınarak kurulmasını, Plansız ve denetimsiz uygulamaların önlenmesini, Vatandaşlarımızın doğru uygulamalar konusunda bilinçlendirilmesini, İlgili tüm kurumların koordinasyon içerisinde uzun vadeli bir yol haritası oluşturmasınıkamu yararı açısından önemli görüyor ve bu konuda gerekli adımların bugünden atılması çağrısında bulunuyoruz.
Bugün alınacak doğru kararlar, yarının güvenli şehirlerini oluşturacaktır.
Saygılarımızla,
Seyfettin Atar
Elektrik-Elektronik Mühendisi
BİRLİKTE EMO Platformu Sözcüsü
BİRLİKTE EMO PLATFORMU
"Emeğin, Bilimin ve Geleceğin Sesi"