TMMOB Mimarlar Odası’ndan Adana Askeri Hastane için çağrı…
“Kent belleği satılamaz, korunmalıdır!”
“Cumhuriyet döneminin önemli mimarlık mirasına sahip çıkılmalıdır”
“Askeri Hastane, kültür varlığıdır, özelleştirilemez!”
ADANA – Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Adana Şube Yönetim Kurulu, Bağlar mevkiinde, günümüzde “Hastaneler Bölgesi” olarak bilinen alanda bulunan Adana Askeri Hastanesi ve arazisinin özelleştirilmesi ya da amaç dışı kullanılması girişimlerine karşı çıktı.
Askeri Hastane’nin “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’ne bağlı Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü’ne resmi başvuru yaptıklarını bildiren Mimarlar Odası Adana Şubesi, mülkiyeti Hazine ve Maliye Bakanlığı’na ait olan, ancak Sağlık Bakanlığı’na tahsis edilerek kamu hizmetinde kullanılan yapının kamu yararı doğrultusunda korunması gerektiğini vurguladı.
Adana Askeri Hastanesi’nin yalnızca bir hastane yapısı olmadığını belirten Yönetim Kurulu, yapının Cumhuriyet’in erken dönem sağlık yatırımlarının Adana’daki önemli temsilcilerinden biri olduğunu söyledi. Yönetim Kurulu adına açıklama yapan Başkan Canan Aksu, “Mimari özellikleri, şehircilik tarihindeki yeri, sağlık tarihine katkısı ve toplumsal bellekteki karşılığıyla bu yapı, Adana’nın ortak kültürel mirasıdır. Özelleştirilmesine veya özgün amacı dışında kullanılmasına izin verilmemelidir” dedi.
“1940’TAN BUGÜNE UZANAN BİR KENT BELGESİDİR”
Hastanenin, Hermann Jansen’in 1940 tarihli Adana İmar Planı’nda Askeri Hastane olarak öngörülen alanda inşa edildiğine dikkat çeken, yapının 18 Aralık 1940’ta tamamlandığını belirten, yapının simetrik yerleşimi, U plan şeması, kolonlu giriş revakı, yalın cephe düzeni, betonarme taşıyıcı sistemi ve yatay kütle kompozisyonuyla 1940’lı yılların kamu mimarisinin özelliklerini taşıdığını ifade eden Aksu, “Bu yapı, Cumhuriyet dönemi planlama ve mimarlık anlayışının günümüze ulaşmış somut belgelerinden biridir” diye konuştu.
Yaklaşık 85 yıl boyunca Güney Anadolu’nun önemli askeri sağlık merkezlerinden biri olarak hizmet veren hastanenin, Kıbrıs Barış Harekâtı sırasında yaralı personelin tedavi ve sevk süreçlerinde de önemli görev üstlendiğini kaydeden, yapının tarihsel değerinin bununla da sınırlı olmadığını belirten Aksu, şunları söyledi:
“ADANA ASKERİ HASTANESİ KORUNMASI GEREKLİ TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIĞIDIR”
“Adana Askeri Hastanesi, kent belleğinde önemli bir yere sahiptir. Hastane; yıllar boyunca Adanalıların yaşamında yer etmiş, birçok kuşağın anılarında iz bırakmış simgesel kamu yapılarından biridir.
Kent belleği, kültür varlıklarının korunmasında temel ölçütlerden biridir. Adana’daki benzer yapıların geçmişte alınan kurul kararlarıyla hatıra değeri, estetik değeri, kent belleğindeki yeri ve simgesel nitelikleri nedeniyle tescil edilmiştir. Adana Askeri Hastanesi de bu ölçütleri fazlasıyla taşımaktadır. Yapının şehircilik tarihi ve askeri sağlık tarihi açısından taşıdığı belge değeri son derece güçlüdür. Özgün kimliğini büyük ölçüde koruyan bu yapının korunması, yalnızca Adana için değil, Türkiye’nin Cumhuriyet dönemi mimarlık mirası açısından da önemlidir.”
“2863 SAYILI KANUN KAPSAMINDA TESCİL EDİLMELİDİR”
Mimarlar Odası Adana Şubesi olarak Adana Askeri Hastanesi’ne ilişkin değerlendirme raporunu hazırladıklarını ve yapının 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında “Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı” olarak tescil edilmesi yönündeki taleplerini ilgili kurumlara ilettiklerini belirten Aksu, sürecin takipçisi olacaklarını söyledi ve şunları ekledi:
“Bu yapı ve bulunduğu alan bir ticari meta olarak değerlendirilmemelidir. Adana Askeri Hastanesi’nin özelleştirilmesi, satılması veya kamu hizmeti dışında bir amaçla kullanılması, kentin tarihsel ve kültürel dokusuna ciddi zarar verecektir. Mülkiyetin kamuya ait olması kadar, kamuya tahsisli bu alanın kamusal niteliğinin korunması da önemlidir. Kentler yalnızca yeni yapılarla değil, geçmişten geleceğe taşıdıkları değerlerle kimlik kazanır. Başta Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Adana Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu olmak üzere ilgili tüm kurumları yapının tescil sürecini değerlendirmeye ve Adana Askeri Hastanesi’nin korunması için gerekli adımları atmaya çağırıyoruz. Kent belleğimizi, Cumhuriyet mirasımızı ve kamusal varlıklarımızı korumak hepimizin sorumluluğudur. Adana Askeri Hastanesi satılmamalı, amaç dışı kullanılmamalı; gelecek kuşaklara özgün kimliğiyle aktarılmalıdır.”