Bakliyat Üretiminde Potansiyelimizi Harekete Geçirecek Destekler

Bakliyat sektörü, Mersin’in tarıma dayalı ekonomisinin temel unsurlarından biridir. Mersin, Türkiye’nin bakliyat iç ve dış ticaretinin merkezidir. Ülkemizin 2,7 milyon tonluk bakliyat dış ticaret hacminin yüzde 80’i Mersin üzerinden gerçekleştirilirken, Mersin Türkiye’nin bakliyat ihracatında da ilk sırada yer almaktadır. Sektörde faaliyet gösteren 250’yi aşkın firma, yalnızca ticaret ve ihracata değil, aynı zamanda ilimizde istihdamın artmasına da önemli katkı sağlamaktadır.

8 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayınlanan tarımsal desteklemelere ilişkin kararın, bakliyat üreticilerimiz açısından oldukça olumlu olduğunu düşünüyorum. 2027 üretim yılı için getirilen düzenlemeler, uzun zamandır dile getirdiğimiz taleplerle örtüşen ve üreticilerimizin sahada gerçekten ihtiyaç duyduğu yönde atılmış isabetli adımlardır.

Öncelikle, kuru baklagillerin de içinde yer aldığı destekleme modeli kapsamındaki tüm ürünler için dekar başına verilen temel destek, aynı kararda 2026 yılı için revize edilen 367 TL’den 2027’de 442 TL’ye yükseltilmektedir. Yüzde 20,44 oranındaki bu artış, OVP’de 2027 yılı için belirlenen yüzde 21 seviyesindeki enflasyon oranıyla uyumludur.

Yayınlanan kararın kuru baklagiller açısından en önemli noktası, ilgili havza listelerinde yer alan bölgelerimizde nohut ve mercimek üreten çiftçilerimize, destek katsayısının yüzde 100’ü oranında ilave planlı üretim desteği ödenecek olmasıdır. Bu da fiilen desteğin iki katına çıkması anlamına gelmektedir. Bunun yalnızca nohut ve mercimeğe özgü bir uygulama olması, bu ürünlerin buğday ve yağlık ayçiçeği gibi diğer stratejik ürünlerle kıyaslandığında destekler bakımından uzun yıllardır sahip olduğu dezavantajı telafi edecektir. Böylece bakliyat üretimi, çiftçilerimiz açısından yeniden cazip hâle gelecektir.

Kuru baklagiller açısından kararda yer alan bir diğer önemli değişiklik ise sertifikalı tohum kullanım desteğindeki artıştır. Mercimekte katsayı 0,80’e, nohutta 1,00’e ve kuru fasulyede 1,50’ye çıkarılmaktadır. Böylece sırasıyla iki, iki buçuk ve yaklaşık üç kat artış sağlanmaktadır. Bu artış, üreticilerin sertifikalı tohuma yönelmesini ekonomik açıdan daha cazip hâle getirerek verimlilik artışına yönelik önemli bir teşvik oluşturacaktır. Kuru baklagillerde sertifikalı tohum kullanımının yaygınlaştırılması ve bu doğrultuda destek miktarlarının artırılması gerektiği yönündeki talebimizin karşılık bulması, sektörümüz açısından önemli bir kazanımdır.

Yapılan düzenleme, Türkiye’nin bakliyatta kalıcı ve sürdürülebilir bir üretim artışı sağlaması açısından oldukça önemlidir. Planlı üretim desteğinin artırılması, bakliyat ekim alanlarını ve üretim miktarını artırırken; sertifikalı tohum desteğindeki artış da verimlilik potansiyelini harekete geçirecektir. Son 17 yıldır 1 ila 1,3 milyon ton arasında dalgalanan bakliyat üretimimiz, 2025 yılında 1 milyon tonun altına gerilemişti. TÜİK tarafından yayınlanan Bitkisel Üretim Birinci Tahmin Raporu’na göre ise 2026 yılında üretimin 1 milyon 165 bin ton olarak gerçekleşmesi öngörülmektedir.

Ülkemizin şu anda 2 milyon tonun üzerinde üretim yapma ve bu miktarın 1,5-2 katını işleme potansiyeli bulunmaktadır. Yapılan düzenlemenin, ülkemizin sahip olduğu bu potansiyelin hayata geçirilmesi açısından oldukça değerli bir adım olduğu kanaatindeyim. Mersin Ticaret Borsası ve Ulusal Baklagil Konseyi olarak dile getirdiğimiz taleplerimizi dikkate alarak sektörümüzün beklentilerine yanıt veren başta Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı olmak üzere, emeği geçen herkese şükranlarımızı sunuyoruz.

EK: 2026 – 2027 Tarımsal Desteklemeler

DEKAR BAŞINA ALINACAK DESTEK TUTARI (TL) (2026)

Ürün Temel Planlı Nadas S. Tohum TOPLAM Su Kısıtı GEN. TOP.

Mercimek 367 367 110 147 991 294 1.285

Nohut 367 367 110 147 991 294 1.285

Kuru Fasulye 551 551 110 206 1.417 0 1.417

Buğday 477 477 110 206 1.270 514 1.784

Yağlık Ayçiçeği 551 551 110 220 1.431 440 1.872

DEKAR BAŞINA ALINACAK DESTEK TUTARI (TL) (2027)

Ürün Temel Planlı Nadas S. Tohum TOPLAM Su Kısıtı GEN. TOP.

Mercimek 442 884 133 354 1.812 354 2.166

Nohut 442 884 133 442 1.901 354 2.254