Mersin’in dış ticaret performansı tek bir rakamla değerlendirilemez
İl bazlı dış ticaret istatistikleri iki farklı yöntemle yayımlanmaktadır. Birincisi, ihracat işleminin fiilen gerçekleştiği, yani gümrük çıkışının yapıldığı ili esas alan “faaliyet ili” verileridir. İkincisi ise ihracatı yapan firmanın kayıtlı merkezinin bulunduğu ili esas alan “girişim merkezi” verileridir.
Mersin’in Temmuz 2026 ihracatına ilişkin yapılan değerlendirmelerde, faaliyet illeri bazındaki veriler esas alınarak ihracatın geçen yılın aynı ayına göre 194 milyon dolar arttığı ve Mersin’in Türkiye’de ihracatını en fazla artıran il olduğu vurgulanmaktadır.
Ancak Mersin’in dış ticaret performansını değerlendirmek için yalnızca bu göstergeye bakmak, kentin dış ticaret tablosunun tamamını yansıtmayan bir sonuç ortaya çıkarmaktadır.
Girişim merkezi bazındaki veriler, 2026 yılının ilk yedi ayında Mersin ihracatının arttığını değil, aksine gerilediğini göstermektedir.
Buna göre Mersin merkezli firmaların Ocak-Temmuz dönemi ihracatı, 2025 yılında 4,72 milyar dolardan 2026 yılında 4,14 milyar dolara gerilemiştir. İhracattaki düşüş 580 milyon dolar, yani yüzde 12,29 seviyesindedir. Üstelik 2026 yılının Ocak-Temmuz döneminde ilk 10 sırada yer alan 8 il ihracatını artırırken, Mersin ihracatı en fazla gerileyen il olmuştur.
Aynı dönemde Mersin merkezli firmaların ithalatı ise 4,75 milyar dolardan 5,50 milyar dolara yükselerek yüzde 15,76 artmıştır. Bunun sonucunda ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 99,46’dan yüzde 75,36’ya gerilemiştir.
Başka bir ifadeyle Mersin’in dış ticaretinde aynı dönemde ihracat azalırken ithalat artmış, ihracatın ithalatı karşılama gücü ise yaklaşık 24 puan düşmüştür.
Bu tablo ortadayken, yalnızca faaliyet illeri bazındaki Temmuz ayı verisinden hareketle Mersin’in ihracatta “zirveye yerleştiğini” söylemek, kentin dış ticaret performansının bütününü yansıtmamaktadır.
Elbette Mersin’in ihracatını artırması hepimizin ortak arzusudur. Mersin, sahip olduğu üretim altyapısı, lojistik avantajları, limanı, tarım ve sanayi kapasitesiyle yüksek bir ihracat potansiyeline sahiptir. Ancak bu potansiyelin gerçek bir başarıya dönüşmesi, tek bir ayda ortaya çıkan artıştan çok, uzun vadeli ve sürdürülebilir bir ihracat performansıyla ölçülmelidir.
Sağlıklı bir değerlendirme için yalnızca ihracat rakamına değil; ithalatın seyrine, ihracatın ithalatı karşılama oranına, dış ticaret dengesine, ihracatın katma değerine, ürün ve pazar çeşitliliğine de birlikte bakılması gerekmektedir.
Asıl başarı, bir ayda elde edilen sıralama değişikliğinden değil, yıllar boyunca sürdürülebilen bir ihracat artışından anlaşılır. Mersin’in hedefi, yalnızca daha fazla ihracat yapan bir kent olmak değil; ithalatını daha etkin yöneten, dış ticaret açığını azaltan, yüksek katma değer üreten ve küresel pazarlardaki konumunu kalıcı biçimde güçlendiren bir üretim ve ihracat merkezi haline gelmek olmalıdır.
Bu nedenle Mersin’in dış ticaret performansını değerlendirirken tek bir rakama veya tek bir aya odaklanmak yerine, bütün göstergeleri birlikte ele almak gerekir. Gerçek ihracat başarısı, rakamların tamamına bakıldığında görülen; istikrarlı, sürdürülebilir ve dengeli bir dış ticaret performansıdır. Mersin bunu başarabilecek potansiyele sahiptir. Bu potansiyeli tam kapasite ile hayata geçirmek için hep birlikte çalışmalıyız.
