Son günlerde Mersin ve bölgemizde yaşanan elektrik kesintilerinin kamuoyunda yoğun biçimde tartışılması üzerine, BİRLİKTE EMO Platformu olarak konuya ilişkin teknik değerlendirmemizi kamuoyunun bilgisine sunuyoruz.
Elektrik kesintileri günlük yaşamı, işyerlerini, üretimi ve vatandaşlarımızın yaşam konforunu doğrudan etkilemektedir. Ancak içinde bulunduğumuz dönemin koşulları değerlendirildiğinde, yaşanan her elektrik kesintisini aynı nedenle açıklamanın ve doğrudan dağıtım şirketinin hizmet performansıyla ilişkilendirmenin teknik açıdan doğru olmadığı kanaatindeyiz.
Bugün bölgemizde elektrik dağıtım sistemini aynı zaman diliminde etkileyen birden fazla olağanüstü ve teknik durum bulunmaktadır.
ORMAN YANGINLARI VE GÜVENLİK AMAÇLI KESİNTİLER
Bölgemizde yaşanan orman yangınları sırasında; yangının enerji nakil ve dağıtım hatlarına yaklaşması, elektrik tesislerinin zarar görmesi veya müdahale ekiplerinin güvenliğinin sağlanması amacıyla bazı bölgelerde enerjinin kesilmesi gerekebilmektedir.
Ayrıca aşırı sıcaklık, kuvvetli rüzgâr ve kuraklık gibi yüksek yangın riski taşıyan koşullarda, enerji hatlarında oluşabilecek arıza veya teknik olumsuzlukların yangına sebebiyet verme ihtimali de dikkate alınmaktadır.
Bu kapsamda güvenlik amaçlı enerji kesintileri, Orman Yangınlarıyla Mücadele Komisyonu kararları doğrultusunda, yangınların önlenmesi ile can ve mal güvenliğinin korunması amacıyla uygulanmaktadır.
Dolayısıyla bu tür kesintiler yalnızca meydana gelmiş bir yangına müdahalenin sonucu olarak değil, uygun koşullarda olası yangınların önlenmesine yönelik koruyucu ve önleyici bir güvenlik tedbiri olarak da değerlendirilmelidir.
YATIRIM VE BAKIM ÇALIŞMALARI NEDENİYLE PLANLI KESİNTİLER
Diğer taraftan elektrik dağıtım sisteminin yenilenmesi, kapasitesinin artırılması, eskiyen tesislerin değiştirilmesi, bakım çalışmalarının gerçekleştirilmesi ve yeni yatırımların devreye alınması amacıyla planlı elektrik kesintileri yapılmaktadır.
Bugün kısa süreli rahatsızlık yaratan bu çalışmaların önemli bir bölümü, yarının daha güçlü ve güvenilir elektrik altyapısının oluşturulması açısından gereklidir.
Dolayısıyla planlı yatırım kesintileri ile arıza nedeniyle meydana gelen plansız kesintilerin birbirinden ayrılması gerekmektedir.
MERSİN'DE GÖÇ DÖNEMİ BAŞLADI
İçinde bulunduğumuz günlerde elektrik şebekesini etkileyen bir başka önemli doğa olayı ise göçmen kuşların bölgemizden geçişidir.
Mersin ve çevresi, Türkiye üzerinden gerçekleşen kuş göç hareketlerinin önemli geçiş bölgelerinden biridir.
Binlerce kilometrelik yolculuk yapan göçmen kuşlar, yolculukları sırasında elektrik direklerini ve enerji tesislerini geçici dinlenme ve konaklama noktaları olarak kullanabilmektedir.
Elektrik tesislerinin enerjili ve farklı elektriksel potansiyele sahip bölümlerine aynı anda temas edilmesi halinde kısa devre meydana gelebilmekte, şebekenin koruma sistemleri devreye girerek ilgili hattı açabilmekte ve bunun sonucunda arıza kaynaklı elektrik kesintileri oluşabilmektedir.
Burada özellikle vurgulamak isteriz ki mesele göçmen kuşları elektrik şebekesinin bir “sorunu” olarak görmek değildir.
Tam tersine, doğal yaşam ile enerji altyapısının kesiştiği bu noktalarda hem kuşların yaşamını hem de elektrik şebekesinin güvenliğini sağlayacak mühendislik çözümlerini geliştirmek gerekmektedir.
BİR BAŞKA BOYUT: YANGIN RİSKİ
Göçmen kuşların elektrik tesisleriyle teması yalnızca elektrik kesintileri açısından değerlendirilmemelidir.
Akıma maruz kalan bir kuşun yanarak veya yüksek sıcaklıkta kuru otların ve bitki örtüsünün üzerine düşmesi, özellikle sıcaklıkların çok yüksek olduğu ve bitki örtüsünün tamamen kuruduğu yaz dönemlerinde yangın başlangıcı açısından ayrıca dikkate alınması gereken bir risk oluşturmaktadır.
Basın açıklamamızla birlikte paylaştığımız saha görüntüleri de bu konunun yalnızca teorik bir ihtimal olarak değerlendirilmemesi gerektiğini; üzerinde teknik olarak önemle durulması gereken gerçek bir risk olduğunu göstermektedir.
Dolayısıyla mesele yalnızca enerji sürekliliği değildir.
Doğal yaşamın korunması, elektrik şebekesinin güvenliği ve yangınların önlenmesi birlikte ele alınmalıdır.
DAĞITIM ŞİRKETLERİ VE SAHA EKİPLERİ DE ZORLU BİR DÖNEMDEN GEÇİYOR
BİRLİKTE EMO Platformu olarak burada özellikle bir yanlış anlaşılmanın önüne geçmek istiyoruz.
Amacımız yaşanan her elektrik kesintisinin sorumluluğunu dağıtım şirketine yüklemek değildir.
Tam tersine; orman yangınlarının neden olduğu zorunlu ve güvenlik amaçlı kesintilerin, devam eden yatırım ve bakım çalışmalarından kaynaklanan planlı kesintilerin ve göç döneminin beraberinde getirdiği beklenmedik şebeke arızalarının aynı dönemde yoğunlaşması, elektrik dağıtım sistemini ve sahada görev yapan teknik ekipleri ciddi biçimde zorlamaktadır.
Vatandaşlarımız elektrik kesintilerinden mağdur olurken, diğer tarafta dağıtım şirketinin saha ekipleri de yangınlar, arızalar, bakım ve yatırım çalışmaları ile olağanüstü koşullar altında enerji sürekliliğini sağlamak için yoğun bir çalışma yürütmektedir.
Bu gerçeğin de kamuoyuna doğru anlatılması gerektiğine inanıyoruz.
Ancak bu yaklaşım, yaşanan sorunların nedenlerinin araştırılmasına ve önleyici tedbirlerin geliştirilmesine engel değildir.
Aksine yapılması gereken; suçlu aramak yerine nedenleri doğru tespit etmek ve mühendislik çözümlerini geliştirmektir.
ÇÖZÜM: DOĞAL YAŞAMLA UYUMLU MÜHENDİSLİK
Özellikle kuş göç dönemleri öncesinde ve sırasında; kuş hareketlerinin yoğun olduğu güzergâhlardaki kritik elektrik tesislerinin belirlenmesi, kuşların enerjili bölümlere temasını azaltacak uygun izolasyon çözümlerinin uygulanması, güvenli tünek sistemlerinin değerlendirilmesi ve yangın riski yüksek bölgelerde enerji tesislerinin daha yoğun izlenmesi önem taşımaktadır.
Bu çalışmalar yalnızca elektrik kesintilerinin azaltılmasına değil; aynı zamanda göçmen kuşların elektrik akımına maruz kalmasının önlenmesine ve olası yangın risklerinin azaltılmasına da katkı sağlayacaktır.
Dağıtım şirketleri, ilgili kamu kurumları, yerel yönetimler, itfaiye ve orman teşkilatı arasındaki koordinasyonun özellikle bu dönemlerde güçlendirilmesi gerektiğine inanıyoruz.
HER KESİNTİYİ DOĞRU OKUMALIYIZ
Elektrik kesintileri vatandaşlarımız açısından sonuçları itibarıyla aynıdır: Enerji yoktur.
Ancak kesintinin arkasındaki neden her zaman aynı değildir.
Yangın veya yüksek yangın riski nedeniyle güvenlik amacıyla yapılan zorunlu bir kesinti ile yatırım amacıyla yapılan planlı bir kesinti ve beklenmedik bir şebeke arızası aynı şekilde değerlendirilmemelidir.
Kamuoyunun kesintilerin nedenleri konusunda hızlı, doğru ve şeffaf biçimde bilgilendirilmesi bu nedenle büyük önem taşımaktadır.
BİRLİKTE EMO Platformu olarak konuya bir suçlu bulmak üzerinden değil, mühendislik biliminin ışığında nedenleri ortaya koymak, önleyici tedbirleri geliştirmek ve çözüm üretmek üzerinden bakıyoruz.
Vatandaşlarımızın kesintisiz ve kaliteli enerjiye ulaşması, elektrik dağıtım sisteminin güvenliği ve doğal yaşamın korunması birbirinin alternatifi değildir.
Doğru mühendislik, doğru planlama ve kurumlar arası iş birliğiyle bunların tamamını birlikte korumak mümkündür.
BİRLİKTE EMO PLATFORMU
Emeğin, bilimin ve geleceğin sesi.
