"Sahip olduklarını bil ve koru, zarar görmelerini önle!"
Afet dendiğinde aklımıza ilk deprem gelir. Oysa türlü türlü afetler vardır. İlimiz Mersin birçok afet riskiyle karşı karşıyadır. Doğrudur. Mersin'den büyük fay hatları geçmemektedir. Akkuyu nükleer santralinin yer seçiminin bir gerekçesi de budur. Fakat Mersin deprem riski yüksek bölgelere yakındır.
Komşu illerde yaşanan depremler buraya etki etmektedir. 6 Şubat depremindeki sarsıntıyı yaşayanlar iyi bilirler. 6 Şubat depreminin Mersin yapı stoğunu yorduğunu söylemektedir bilim insanları. Ayrıca Mersin'in alüvyonlu zemin sorunu vardır. Kayalık olmayan yumuşak tarım arazilerinin, sarsıntı hâlinde sıvılaşma riski bulunmaktadır. Mersin yapı stoğu eski ve dayanaksızdır.
Mersin Valiliği afetle mücadele koordinasyon toplantısında Mersin'in etkilenebilecegi öncelikli afet türleri belirlendi. Mersin'in 6 farklı afetten etkilenebilecegine dikkat çekildi. Sel/taşkın, orman yangını, meteorolojik ve iklim değişikliği kaynaklı afetler, teknolojik endüstriyel kazalar, kütle hareketleri (heyelan/ kaya düşmesi) ve deprem olarak belirlendi.
Dikkat ederseniz deprem son sırada yer alırken sel/taşkın riski birinci sırada sayıldı. Mersin'de bugüne değin afet sayılacak felaketlerin başında en çok zarar veren sel/ taşkın ve orman yangınlarıdır. Valilik afet riski taşıyan bölgelerde çeşitli eylem planları, erken uyarı sistemleri, eğitim ve bilinçlendirme gibi konu başlıklarında çalışmalar yürütmektedir.
Meteorolojik ve iklim değişikliği kaynaklı afetler konusunda aşırı yağışlar, kuraklık, hortum, fırtına riskleri bulunmaktadır. Ekstrem hava koşulları ilimizi daha sık vurmaya başlamıştır. İklim değişikliği, önceleri bölgemizde görmeye alışık olmadığımız hortumları beraberinde getirmiştir. Hortumları daha sık görmeye başladık.
Elbette yazımızın amacı korku salmak değildir. Tebdirler almak ve de afet farkındalığı geliştirmektir. Bir sorunu görmezden gelmek, o sorunu ortadan kaldırmaz.
Gelişmiş büyük kentler daha çok risk altındadır. Limanı, rafinerisi, büyük yük gemileri, dolum tesisleri, depoları, enerji tanklarının varlığı zenginliğe işaret ederken, aynı zamanda endüstriyel kazaları da hatırlatmaktadır. Deniz şehri olmanın ilave riskleridir bunlar.
Afetler daha çok doğa olayları veya kazalar ihmaller sonucu ortaya çıkmakla beraber, terör saldırısı sonucu da çıkma ihtimali yüksektir ki Mersin çok hassas bir bölgede bulunmaktadır.
Deniz taşkınları sahil boyu çok kez tahribatlara yol açmıştır. Deniz denince tsunami riski de akıllara gelmektedir. Ancak iç denizlerin yaratacağı tsunami tehlikesi okyanus şehirlerine oranla oldukça azdır.
Mersin şehrinin yapı stoğunun eski ve basitliğinden söz ettik. Düz zemin üzerinde yükselen binaların ekseriyeti bodrum katlarından mahrumdur ki bodrumlar gerektiğinde sığınak olarak kullanılabilmektedir. Şehrimiz o konuda çok eksiktir.
Mersin yakın tarihte çok büyük afetlerle karşılaşmamıştır. Bugüne değin büyük afet çapında söyleyebileceğimiz orman yangınları ve sel taşkınlarıdır. Ancak afetin ne zaman ve nasıl geleceği önceden bilinemez.
Mersin çarpık kentleşme ve bulunduğu coğrafya itibarıyla afetlere açık bir kenttir. Başta okullar olmak üzere risk taşıyan kamu binaları büyük ölçüde yenilenmiştir Mersin'de. Aynı çabayı kentsel dönüşümde ne yazık ki görememekteyiz.